Tantryzm Kaszmirski (Trika, Abhinawagupta)

Autentyczny tantryzm kaszmirski jest niedualistyczną drogą wyzwolenia, opartą na rozpoznaniu (Pratyabhijna) ostatecznej natury świadomości jako Śiwy: świadomości absolutnej, wolnej, świetlistej, wibracyjnej (spanda) i zwrotnej. Droga określana jako bezpośrednia lub stroma, nie dąży do stopniowego doskonalenia, lecz do natychmiastowego rozpoznania tożsamości podmiotu empirycznego z absolutną świadomością Śiwa-Śakti. Cierpienie jest tu analizowane jako wytwór niewiedzy (mala), której rozproszenie prowadzi do jego ustania; w tym rozszerzonym sensie Trika stanowi terapię egzystencjalną, a nawet ontologiczną. Jej praktyka opiera się między innymi na 112 dharanach z Vijnana Bhairava Tantra, przy czym przemiana dotyczy samej struktury doświadczenia, a nie jedynie objawów.

Ta terapia jest szczegółowo omówiona (zasady, wskazania, protokół, poziom dowodów) w tomie 8 Mémento des Psychothérapies. Zobacz tom.